కాళ్ళ కింద భూమే మింగేస్తే..

అంతవరకు తనను ఒడిలో లాలించిన
తల్లి ఒక్కసారిగా విదిలించి మోదినట్లు
నేలతల్లి నిట్ట నిలువుగా చీలిపోయి
పాము తన పిల్లలను తానే
మింగినట్లు తమనంతా
తన కడుపు చీల్చి
పాతిపెట్టితే

కప్పై తమను కాపాడుతుందనుకున్న
ఇల్లే తమకు సమాధి అవుతుందని
కలలో కూడా వూహించక గుండె మీద
చేయేసుకు నిదురపోతున్న హైతీ

నేడు నిస్సహాయంగా దీనంగా
అనాథ అయినది

మరణం నా చివరి చరణం కాదు - అలిశెట్టి ప్రభాకర్

'అలిశెట్టి ప్రభాకర్' ఈ పేరు నిజాయితీగా తన జీవితాన్ని పోరాడే ప్రజల పక్షాన నిలిపిన ఓ కవి, ఫోటో చిత్రకారుడు, కవితా చిత్రశిల్పి అయిన ఒక మరపురాని వ్యక్తికీ సంబంధించిన సజీవ జ్ఞాపకాల తడి. ఆయన జననం 12-01-1954 అమరత్వం 12-01-1993. జన్మించిన తేదీనాడే ప్రభాకర్ మరణం జరగడం యాధృచ్చికమైనా మనల్ని ఒక రకమైన ఉద్వేగానికి గురిచేస్తుంది.

ఆయన గురించి విప్లవకవి వరవరరావుగారి కవితా నివాళిలో

మృత్యువు దాడిచేసిన రాత్రి అతడు
అక్షరాలకు జీవం పోస్తున్నాడు

రాత్రి గడియారంలో కాలం నిలిచిపోయింది
రక్తం కక్కుకుని ప్రభాకర్ కన్నుమూసాడని
గాలిలో సగం తెగిన నరాల తరంగాల స్వరాలు

....

చాలామంది ఆరోగ్యవంతులకు
మనిషన్నాక చావు చెప్పకుండానైనా ఒకనాడు వస్తుందని
స్పృహ వుండదు
జూలియస్ ఫ్యూజిక్కు చెరబండరాజుకూ నీకు
నాజీ వ్యవస్థ అయితేనేమి
క్యాన్సర్ వ్యవస్థ అయితేనేమి
క్షయగ్రస్త వ్యవస్థ అయితేనేమి
అది మరణ శాసనం రాసిన మరుక్షణం నుంచీ
మీరు ఒక్క స్వప్నాన్ని నిదురపోనివ్వలేదు
ఒక్క క్షణాన్నీ వృథా కానివ్వలేదు
..

ఈ కవితలో ఆయన జీవితాన్ని వివి ఆవిష్కరించారు. సమాజంలోని రుగ్మతలను రూపుమాపేందుకు తన కలంతో, లెన్స్ తో పోరాడిన ప్రభాకర్ క్షయ వ్యాధితో పోరాటంలో ఓడిపోయి మనకు దూరమయ్యాడు.

ఆయన రాసిన కవితా పాదాలు కొన్ని..

మరణం నా చివరి చరణం కాదు
మౌనం నా చితాభస్మం కాదు
మనోహరాకాశంలో విలపించే చంద్రబింబం
నా అశ్రుకణం కాదు

నిర్విరామంగా నిత్యనూతనంగా
కాలం అంచున చిగురించే నెత్తుటి ఊహను నేను
కలల ఉపరితలమ్మీద కదలాడే కాంతి పుంజం నేను
కన్నీళ్ళకి కర్తవ్యాన్ని నిర్దేశించే దిక్సూచిని నేను

అగ్ని పద్యం నేను, దగ్ధగీతం నేను అక్షర క్షిపణి నేను
ఆయుధాలుగా రూపాంతరం చెందే ఆకలి నేపథ్యం నేను
అడవి నేను - కడలి నేను
ఉప్పొంగే మానవ సమూహాల సంఘర్షణ నేను
అజ్ఞాత౦గా అంతర్లీనంగా
మట్టి పొరల్లోంచి పరీవ్యాప్తమవుతున్న పోరాట పరిమళం నేను...

2. సూర్యుడే నా ముఖ చిత్రం

ఎన్నెన్ని
గాయపడిన ఉదయాల్ని
సంకలనంగా కూర్చినా

ఎవరెవరి
బాధామయ గాధల్ని
ఈ కలంతో జాలువార్చినా

మిత్రుడా
నిరంతరం
సూర్యుడే నా ముఖ చిత్రం

3. విషాద సాక్షాత్కారం

కన్నీళ్ళని ఏ భాషలోకి అనువదించినా
విషాదం మూర్తీభవించిన స్త్రీయే
సాక్షాత్కరిస్తుంది

ఎక్కడ కన్నీటి తరంగాలుప్పొంగినా
అచేతనంగా
అలల చేతుల మీంచి రాలిపడిన
అభాగినే దర్శనమిస్తుంది

తన కవితలలో ఎక్కువగా రాజకీయ దళారీల గురించి, స్త్రీల బాధల గురించే రాస్తాడు ప్రభాకర్.

ఆయన ప్రతి అంశాన్ని ఉద్యమ స్ఫూర్తితో కలగలిపి నెత్తురు మండే అక్షరాలను సృజించినవాడు. తాను గీసిన బొమ్మలకు రాసిన కేప్షన్స్ చాలా భావ స్ఫోరకంగా ఆలోచనలను రగిలించేవిగా ఉండేవి.

ఆయన ఒక దశాబ్ధం పాటు విరసం సభ్యుడు. అంతకన్నా అంతిమ శ్వాస దాకా విప్లవోద్యమ అభిమాని, కవి, చిత్రకారుడూ. ఫోటోగ్రఫీ వృత్తిగా జీవించినా అది జీవిక చేసుకోలేకపోయిన వాడు. విప్లవోద్యమం ప్రతిమలుపులో తనపై ఎంత నిర్భంధమమలయినా ఉద్యమ పక్షపాతిగానే చివరంటా జీవించి తన కలాన్ని మరింత పదునెక్కించిన సాంస్కృతిక సైనికుడు.

చివరిగా కవి ఆశారాజు తన కవితలో...

అంతమంది చేరిన గుంపులో
ఎవ్వరూ మాట్లాడ్డంలేదు
అంతటి గంభీర నిశ్శబ్ధంలో
అందరితో శవమొక్కటే బతుకుని గురించి మాట్లాడుతుంది
తలదగ్గ వెలుగుతున్న దీపమొక్కటే మాట్లాడుతుంది
బహుశా మరణించిన తర్వాతే
కవి బతకడం మొదలు పెడతాడనుకుంటాను...
-o0o-

జోహార్ అలిశెట్టి ప్రభాకర్...

'మీకు దగ్గరలోనే' కవితా స౦పుటికి అభ్యుదయ బహుమతి

కవి మిత్రుడు కె.ఆంజనేయకుమార్ కవితా సంపుటి 'మీకు దగ్గర్లోనే' కు కాకినాడ అభ్యుదయ ఫౌండేషన్ వారి ప్రథమ బహుమతి వచ్చింది. ఈ బహుమతి ప్రథానోత్సవం కాకినాడలోని సూర్య కళామందిర్ లో ఈ ఆదివారం (10-1-2010) కలదు. అదేరోజు ఉదయం 9 గం.లకు శ్రీశ్రీ శత జయంతి సభతో కార్యక్రమాలు మొదలవుతాయి. కవిసమ్మేళనం అనంతరం కవితా సంపుటి, కథా సంపుటాలకు బహుమతి ప్రథానాలు జరుగుతాయి. ఈ సాహితీ విందుకు ప్రముఖ కవి, సాహితీ విమర్శకులు అద్దేపల్లి రామ్మోహనరావు, కవి భగ్వాన్, మేడపల్లి రవికుమార్ తదితర ప్రముఖులు హాజరవుతున్నారు. సాహిత్యాభిమానులు హాజరయి విజయవంతం చేయాలని కోరుతు..

జనవరి ప్రాణహిత లో నా కవిత

జనవరి 2010 ప్రాణహిత నెట్ మేగజైన్ లో నా 'కరిగిన స్వప్నం' కవిత వుంది. ఇదేమంత గొప్ప విషయం కాకపోయినా నాకు ద్రోణాచార్య వంటి శివారెడ్డిగారి 'సుదర్శనుడి కళ్ళు' కవిత చదవండి. ఇటీవలి కాలంలో నేను ఇంతకంటే మంచి కవితను చదవలేదు. మీరూ చదివి ఆనందిస్తారని.http://www.pranahita.org/

అంత:సాగరం

ఎందుకో చెప్పలేను..

సముద్రానికెదురుగా వుంటే
తనలోకి అలా నడిచి వెళ్ళి
అంతర్థానమవ్వాలని ఒకటే ఆతృత!

ఏదో నా స్వంత ఆత్మలోకి
ప్రవేశిస్తున్న భావన వెంటాడుతుంది
నన్నెవరో తనలోకి లోలోకి ఆహ్వానిస్తున్న అంతఃప్రేరణ!

నా ఆదిమమూలాలను తట్టిలేపే అవిరామ ఘోష
గుండె గదిమూలలలో..

నా కాళ్ళు అలా అలా తనలోకి లోలోకి...
మరింత దగ్గరితనం!!

నా కనుల ముందు మరే దృశ్యానికి చోటులేనితనం!

నా సంఘర్షణలకు ఒక స్వాంతననిచ్చే ఒక
మహా విశ్వరూపం సముద్రం

తల్లో తండ్రో లేక ఓ విశాల బాహువుల స్నేహితుడో
నన్ను మనసారా ఆలింగనం చేసుకుంటున్న అనుభూతి
వెనక్కిరానివ్వని ప్రియురాలి బిగి కౌగిలా?

నా చివరి ఊపిరి తనలో కలవాలని
ఒకటే తృష్ణ
..........

మునిముని.... మనమడా

శతాబ్ధాలుగా ఈ నేలలో వేళ్ళూనికుని వున్న
నాపై కరకు ఱంపాలతో నిర్దయగా కోస్తూ
నన్ను నా తల్లి గర్భంలోంచి పెకిలించి
నువ్వు పాదుకున్నదేమిటి బిడ్డా?

నీ మునుపటి తరమేదో నీ కన్నులలో మసకబారి పోయిన
మీ తరానికి శాపమౌతున్న నా మరణ వాంగ్మూలమిది బిడ్డా...

కానీ ఈ నేల నాలుగు చెరగులా పరచుకున్న
నా చిగురు కనుల చూపు మేరా
నా జ్నాపకాలు పరుచుకున్నాయి...

చరిత్ర పుటల మధ్య నలిగిన జీవన చిత్రాలను
నా ఎదలోలోపల పొరల్లో దాచుకున్నాను...

ఎన్నెన్నో సంతోషకర ఘటనల
సమాహారం నా బెరడుచుట్టూ పొదువుకున్నాను....

ప్రకృతి మాత పురిటినొప్పులను
నా వేళ్ళ చుట్టూ భరిస్తూ వచ్చాను...

ఎన్నెన్నో రథచక్రాల పదఘట్టనలను
కనుల ఈనెల మాటున కథ చిత్రాలుగా పాదుకున్నాను...

నీ యంత్ర భూతముల కోరలతో నన్ను
పెకలించి నా చావును ఆహ్వానించిన
నీ తరం భవిష్యత్ ఏమిటోనన్నదే నా బెంగ
ముని ముని మనమడా...

శరత్కాలపు వెన్నెల

అలా డాబా మీదకు వెళ్ళగానే
మొహంపై చల్లగాలి తిమ్మెర
చలికి చల్ల బడుతున్న అరచేతులపై
తన వెచ్చని బుగ్గల స్పర్శతో
తనువంతా ఒక్కసారి వెచ్చబడింది

వేళ్ళమద్య జొనిపిన తన పొడుగాటి
సన్నని వేళ్ళ బిగువు నరాల వెంట
విద్యుత్ ను ప్రవహింపచేసింది

ఆకాశంలో శరత్కాలపు వెన్నెల
లేత పసిడి రంగులో మెరుస్తుండగా
తన కళ్ళలో జ్వాల నన్నావహించింది...

గిరితనయ

నీ పాదం అంచున నిలబడి
తలపైకి ఎత్తి నిన్నుగాంచ
నాలో ఉవ్వెత్తున ఎగసిపడిన ఆలోచనా తరంగాలు


నీ నవ్వుల విరులమాటున దాగిన
సూరీడు నీ పచ్చని చీర కొంగు పట్టుకొని
దోబూచులాడుతున్నాడు

నీ తీగల ఊయలలూగుతూ ఇటువైపు
వెన్నెల రేడు నీ మూలికా సుగంధ
పరిమళాలను వెదజల్లుతున్నాడు

నీ గర్భం మాటున దాగిన సంపదను
కొల్లగొట్టజూస్తున్నాడు ఈ
దిగువన పల్లపు మానవుడు..

మహానటికి కన్నీటి నీరాజనం

ఆ కళ్ళలోకి సూటిగా చూడగలమా
ఆ ముగ్ధ మనోహర రూపాన్ని
చూడగానే పరిపూర్ణ స్త్రీ రూపం
సాక్షాత్కరిస్తుంది
ఎందుకో అమ్మా నిన్ను చూడగానె
చేతులు కట్టుకోవాలనిపిస్తుంది

వెండితెరపై ఓ మెరుపులా మెరిసి
మాయమయ్యావా?
లేదు ఇప్పటికీ నీ కళారూపాలుకు
సాటిలేదు రాదు కూడా

దేశం కోసం నిలువుదోపిడీ
ఇచ్చిన నీ ఋణం
తీర్చలేనిది

ఓ మహానటీ కావ్య నాయికా
నీకు వేల వేల వందనాలు

వెచ్చని చలి కౌగిలి

చుట్టూ పొగమంచు తెరల మద్య

ఈ పూరిగుడిసెలో

అనాచ్చాదంగా నేను నా చలి

చెలి కౌగిలిలో

వెచ్చగా

(హూ..(హూ.. అంటూ

తన గుండెలలో దాక్కుంటూ

చెవితమ్మి కింద వెచ్చని పెదాలతో

ముద్దాడిన తన్మయత్వంలో నేను…

గురజాడ అడుగుజాడ

ఈ రోజు మహాకవి గురజాడ వర్థంతి. ఆయన గురించి ప్రత్యేకించి సాహిత్య లోకానికి నేను రాసేది పుట్టింటి గొప్పతనం మేనమామతో చెప్పినట్లుంటుందిక్కడ. అయినా ఆయన చూపిన రచనా మార్గం తెలుగు సాహిత్య లోకాన్ని ఒక కుదుపునకు లోనుచేసింది. కథా రచనలో తన 'దిద్దుబాటు' కథతో ఆధునిక కథా శైలిని పరిచయంచేసినవారు. నూరేళ్ళు పైబడిన తన 'కన్యాశుల్కం' మహా నాటకం ద్వారా ప్రజల మనో నాడిని పట్టుకున్న తీరు అనితర సాధ్యం. నేటికీ మనకు ఆ పాత్రలు సజీవంగా కనులముందు కదలాడటమే కాక మనలో మనకి కూడా అగుపిస్తుండటం నిజం. గిరీశం పాత్ర సజీవ సాక్ష్యం. పుత్తడి బొమ్మా పూర్ణిమలు యింకా మన మద్య ఉండటం మన నేరం. సామాజిక సమస్యలపై అత్యంత సూక్ష్మ దృష్టితో ఎక్స్ రే తీసినట్లుగా పాత్రల సృష్టి గావించి తన సునిశిత సాహిత్య దృక్పథంతో వాటికి ప్రాణం పోయడం ద్వారా రచయిత కర్తవ్యాన్ని లోకానికి చాటిన వాడిగా ఆయనకు చేతులెత్తి నమస్కరిద్దాం. సాహిత్య ప్రక్రియలన్నింటిలోను తన ముద్ర వేసి పోయిన ఆయన అడుగుజాడ చెరగని వెన్నెలజాడ.

కంచె వెనకాల

నా ఇంటి నుండి, వీధి నుండి,

చివరకు నా ఊరి నుండి వెళ్ళగొట్టి,

అయినవాళ్ళ ఉసురు తీసి,

నా గొడ్డు గోదా లాక్కుని,

నన్ను లూటీ చేసి

నేను అల్లుకున్న నా కలల పొదరిల్లును కూల్చి

స్వదేశంలోనే కాందిశీకుడ్ని చేసి,

నా మెడపై నా జీవితాన్నే కాడిగా మార్చి

నీవు నీ ముళ్ళ చేతులతో పావురాలను ఎగరేసే ద్రోహాన్ని

బద్దలుకొట్టే క్షణం కోసం ఈ కంచెవెనకాల నేను...


(నిర్బంధ సైనిక శిబిరాల వెనక బంధింపబడ్డ శ్రీలంక తమిళులు, దండకారణ్య ఆదివాసీలకు సంఘీభావంగా)

రెక్కలు రాలిన ఎర్ర గులాబీ

మీరు రోజూ తాగి పారేసే సిగరెట్ల ఖర్చులో
అర శాతమైనా ఈ బొచ్చెలో వెయ్యి బాబూ!
మీరు ప్రతి క్షణమూ మీ సెల్ తో పలకరించే
మీ శ్రేయోభిలాషి కాల్ ఖర్చులో
ఒకటో వంతు ఇలా విదిలించేయి బాబూ!
రంయ్యిన మీ గర్ల్ ఫ్రెండ్ తో షికారుకయ్యే పెట్రోల్ ఖర్చులో
ఒక చుక్క విలువైనా విసిరేయి బాబూ!

సిగ్నల్ లైట్ వెలిగి ఆరిపోయే లోపు
నేను వేసే ఈ పిల్లిమొగ్గలను లెక్కపెట్టగలవా?
ఈ చక్ర౦లో౦చి దేహాన్ని మెలికలు తిప్పిన
నా నేర్పరితనాన్ని ఒక్కసారి చూసావా?
ఈ తాడుపై నా నడక నైపుణ్యాన్ని చూసావా?

మీరు తిని పారేసే కాగితపు పొట్లాలలో
మిగిలింది ఏరుకోవడానికి నేనిప్పుడు
ఒక అంతర్రాష్ట్ర యుద్ధాన్నేచేయాలి!

రైలు బండిలో మీ సీట్లకింద బుగ్గిని
తుడిచే పిలగాడినీ నేనే?
మీ ఎంగిలి ప్లేట్లను కడిగి మీరు తిన్న బల్లలను ఉడ్చి
నా చేతి వేళ్ళు ఊరిపోయి చేప పిల్లలలా
తెల్లగా పాలిపోయాయి!

ఖాకీ బాబులకు నెలవారీ కేసుల లోటు తీర్చేది నేనే
రక్తం రుచిమరిగిన ఈ తెల్లపులుల మద్య
ప్రతి క్షణం వేటాడబడుతున్నాను

ఏతల్లి చేసిన పాపానికో మీ పుణ్యమూర్తుల
లోకాన ఉమ్మివేయబడ్డాను
నాయీ పాపిష్టిజన్మకు విముక్తి ఎన్నడో?

నాకెవరిమీద అసూయ లేదు బాబయ్యా
మీరంతా మీ పిల్లల౦తా మీ కోటు జేబులకు
ఎర్రగులాబీలను గుచ్చుకో౦డి!

నేనీ రాతిరి ఈ అమావాస్య చీకటిలో
ఈ రైలు పట్టా పక్కన నిశీధి స౦గీతాన్ని
ఈ విరిగిన వేణువుతో ఆలపిస్తాను.....

ఫేస్ టు ఫేస్

జీవితం చిద్రమవుతున్నదిక్కడ
కొమ్మల్లోని కోతి గుండెల్లోంచి పిల్ల జారిపడి౦ది
పక్షి గూట్లోని గుడ్డు నేలపడి చిట్లిపోయింది
అరుపులన్నీ గొంతులోనే మూగబోయాయి
పరపరమని ఎండుటాకులు కాషనిస్తున్నాయి
వేళ్ళు తమపని తాము చేయబూనాయి
సేఫ్టీ కాచ్ రిలీజయ్యింది
వర్షం బుల్లెట్ల వర్షం
గాయం సలపరమేట్టే గాయం
నెత్తురు ముద్దవుతున్నది రేపటి సూర్యుడే

అంతా నిశ్శబ్దంకాని మౌన౦
ఎముకలు విరుగుతున్నాయి
నాలుక అ౦గుట్లోకి తిరిగిపోతోంది
కనుగుడ్లు బయటే వున్నాయే౦టి
నరాలు మరింత బిర్ర బిగుసుకు౦టున్నాయి
అయినా వెళ్ళు తమపని తాము చేస్తున్నాయి
అవును చేయాల్సిందే!
యిక్కడ ఏదీ ఆగదు - యిప్పుడు ఆగకూడదు!

చావా రానీ
గాల్లోకి ఎగరేసి కాలితో తంతా
చెట్లు తమ వేళ్ళు భూమిలో పాతబడిన౦దుకు
తమను తాము తిట్టిపోసుకు౦టున్నాయి!
వాడికి అడ్డ౦గా పడి అడ్డుకోలేన౦దుకు
ముళ్ళ పొదలు కీచులాడుతున్నాయి!
వాడి కాళ్ళలో గుచ్చి రక్త౦ రుచి చూద్దామని

అ౦తా భీకర పోరాట దృశ్యం
గాలిలో చక్కర్లు కొడుతున్న చాపర్ల లో౦చి
బుల్లెట్ల వర్షం
చుట్టూ కమురువాసన
మా౦స౦ రుచిమరిగిన జాగిలాల మూలుగులు
కానీ వాడికీ నాకొకటే తేడా
వాడి తుపాకీ వెనకాల వాడి జీవితం
నా తుపాకీ మడమ వెనకాల అమరుల ఆశయం

చెవికి౦దుగా దూసుకుపోయిన బుల్లెట్
చెవిలో ఏదో ఊసు చెప్పి౦ది
వేళ్ళు తమ౦తట తామే కదుల్తున్నాయి
ఎదుటి నుండి చావుకేక
ఒ౦ట్లో౦చి మెరుపు దూసుకుపోయి౦ది

క్రాలి౦గ్ పొజిషన్లో ముందుకు
కదుల్తూ గెరిల్లా
రన్ రన్ బె౦డ్ రన్
కాషన్ వినబడుతో౦ది

దూరాన్ని౦చి సవరన్న తుడుం మోత
లయబద్ధ౦గా వినబడుతో౦ది!

భూమిని చీల్చుకు౦టూ
విత్తన౦ మొలకెత్తుతో౦ది....

కరిగిన స్వప్నం

నివ్వెరపోయాను
నిశ్చేష్టుడనయ్యాను
ఇంతటి సున్నిత మనస్కున్ని కోల్పోవడ౦
ఈ పాడులోకపు ప్రారబ్ధ౦

నిన్న మొన్నటి వరకు మన౦ కలిసి
జరిపిన సభలు - సమావేశాలు
ప౦చుకున్న జ్ఞాపకాలూ - తీపిగురుతులు
వేదనలు, మానసిక సంఘర్షణలు
ఇప్పటికి కనులముందు కదలాడుతున్నాయి

ప్రతిసారీ నీవు చెప్పిన గు౦డెలి౦కినతన౦
నిన్ను ఇలా మి౦గేస్తు౦దని ఊహి౦చలేకపోయాను

మేము ఒరిగిన ప్రతిసారీ ఆసరాగా నిలిచి
వెన్నుచరిచి ము౦దుకు తీసుకుపోయిన
నీ ధైర్యాన్ని మి౦గిన ఆ రాహువేదో
తెలియక మూగగా రోదిస్తున్నాను

నీ నవ్వుల వరికంకులు లేని
ఈ శరత్కాలపు వెన్నెల
మసక బారిపోయి
నాగావళి ఇసుకలో ముఖ౦ దాచుకు౦ది

రాబోయే యుద్ధ కాలానికి
నీ పదునెక్కిన కల౦తో
మమ్మల్ని కవాతు చేయిస్తావని కన్నకలల్ని
ఇలా జ్ఞాపకాల కన్నీటి వరద మద్య
చుక్కాని లేని నావలో
ఒంటరిగా చేసి పోవడం
భావ్యమా?

(నిరసనగానో నిస్సహాయతతోనో తన ఒ౦టరి పోరాటాన్ని ఆత్మహత్యతో ముగించిన నా సాహితి మిత్రుడు పడాల జోగారావు గారి జ్ఞాపకాలతో)

ఏడో చేప చెవిలో గుసగుస...

ఎనిమిదో చేపను నేనే అయి
ఏడో చేప మొప్పలపై ప్రేమగా నిమిరి
తన చెవిలో గుసగుసలాడాను..
చేపా నిన్ను యీ ఒడ్డుకు చేర్చినదేమిటమ్మా అని!
మా మనసులలో దాగిన కల్మషమా!
లేక మేము విడుస్తున్న కాలుష్యమా? అని

నీ గొంతు మూగబోయి
నీ ఒడలు కాంతి విహీనమయి
నీ పై పొరలుగా ఏర్పడ్డ ఈ నల్లని
నూనె చారికలు దేని గురుతులు?

పాల నురుగులాంటి సముద్రుడు
నేడు యిలా ఉగ్రరూపుడై సునామీ అవతారుడై
కన్నెర్ర చేస్తున్న సూచికను తెలిపేందుకా?

నీ ఎర్రని బోసినోరు యిలా నెత్తురోడుతున్నదేమి?
నీ ప్రేయసిని చెరబట్టి అమ్మిన మా పాపాన్ని కడిగేందుకా?

క్షమించు తల్లీ యిక్కడ ప్రేమ, కరుణ, ఆప్యాయతలు
అమ్మకపు సరుకయినాయి...

నాయీ వేడుకోలును దయతో మన్నించుతల్లీ...
రాబోకు యిలా యీ రాచకార్యాల
రణరంగం మద్యకు...

నా చుట్టూ చైతన్యపు విద్యుత్తు..

వాడికొకటే ధ్యాస

కౄరత్వంలో కొత్త పద్ధతులెలా కనిపెట్టలని

నా తపన వేరు

అత్యాచారాలనెలా అంతమొందించాలని

నరకం అంటే కోపమెందుకు?

ఆకాశాన్ని నిందించడం దేనికి?

లోకమంతా అన్యాయం నిండివుంటే

రా! ఎదుర్కొని పోరాడుదాం!

నేను కొద్ది క్షణాల అతిథిని

పొద్దు పొడుపుని సూచించే వేగుచుక్కని

ఆరిపోవడం అంటే భలే ఇష్టం నాకు

నా చుట్టూ గాలిలో

చైతన్యపు విద్యుత్తు ప్రవహిస్తోంది

పిడికెడు బుగ్గి క్షణికమయినది

ఉంటే ఎంత? లేకుంటే ఎంత?

సుఖంగా వుండు తమ్ముడూ!

సాగిపోతున్నా పయనమై

ధైర్యంగా వుండు… నమస్తే!

నీ సోదరుడు,

భగత్ సింగ్

సెంట్రల్ జైలు, లాహోర్,

(మార్చి3, 1931)

( జైలునుంచి చిన్న తమ్ముడు కులతార్ సింగ్ కి రాసిన ఆఖరి ఉత్తరం)

(సెప్టెంబరు ౨౮న భగత్ సింగ్ జన్మదినం)

(సేకరణ: నా నెత్తురు వృధాకాదు, భగత్ సింగ్ రచనలు - జనసాహితి ప్రచురణలు)

నీవు వదలిన నీ నీడ జాడలో

ఈ విశాల జీవన ఎడారి తోవలో

నీవు వదలిన పాద ముద్రలను వెతుకుతూ

అనంత తీరాల వెంబడి అణ్వేషణ సాగిస్తున్నా!

ఇవి ఒట్టి ఇసుక రేణువులా… కాదు

నీ అడుగు జాడల వెంబడి విరిసిన నక్షత్ర ధూళి!

నన్ను ఈ ఎండమావుల వదిలి నీవు

కానరాని తీరాల వెంట పయణమగుట భావ్యమా?

ఈ ఎడారి మూపున చిగురించిన

సగం కాలిన నెలవంక నీడల వెనక

నీవు వదలిన నీ నీడ జాడలో

నా ఈ వెతుకులాట…

సుదూరంగా

నీ నవ్వుల ఒయాసిస్సు

కనురెప్పల తెరల మాటుగా…..

ఎలాగోలా….

ఎలాగోలా బతికేయడానికి అలవాటుపడ్డాం

ఎవరేమనుకున్నా సరే

మనం, మన కుటుంబం, మన మోటారు సైకిలు/కారు

మన సెల్ బాలంస్, మన ఏ.టి.ఎం. కార్డు బాలెంస్

ఉంటే ఎవరెలా పోతే నాకేంటి,

నా పిల్లవాడి కాన్వెంట్ సీట్/కార్పొరేట్ కాలేజి చదువు

దొరికితే చాలు..

మంచి – చెడుల మద్య నున్న సన్నటి తెరను

చించేసుకుని బురఖాగా వాడుకుంటూ

నెపం ఎవరిమీదకో నెట్టేస్తూ

రోలింగ్ స్టోన్లా రోజులు దొర్లించేస్తున్నాం!

నిత్యం ఆత్మను చంపుకుంటూ చస్తూ బతుకుతున్న

బతుకూ ఒక బతుకేనా అని అర్ధరాత్రి

దుప్ప్టట్లో ప్రశ్నించుకొని తెల్లారి

మరల నుదుట నామంతో ప్రత్యక్షమవుతుంటాం!

ఎన్నాళ్ళీ మోసకారి బతుకులు?

అతకని మనసుల జతలు..

ప్లాస్టిక్ పువ్వుల నవ్వుల రువ్వులు..

అడవీ తల్లీకి దండాలో..

అడవి తల్లీకి దండాలో

మా కన్నతల్లీకి దండాలో…

అని గట్టిగా గొంతెత్తి పాడాలని వుంది

తన కడుపులో గుట్టుగా దాచుకున్న బిడ్డలను

మాటాడుదాం రమ్మని నమ్మకంగా ఇంత ముద్ద పెట్టి

వారు అడిగిన ఐదూళ్ళ వాటాను ఇవ్వలేదు సరికదా

తిరిగి తమ గూటికి ఆ పక్షులు చేరకముందే వారిని

దారికాచి గొంతుకోసిన నాటి నుంచి ఆగని నీ

కన్నీటి ధార మొన్న కుండపోతై, మెరుపుల జడివానై

వాడి అంతుచూసాక కాని నీ ఆక్రోశం చల్లారలేదు!

నీ వాకపల్లి పుత్రికల ఆవేదనకు ఇలా ముగింపు నిచ్చావు!

భూమ్మీదకాని, సముద్రంలోకానీ, ఆకాశంలోకాని, దేనివలన

మృత్యువులేదని వరం పొందిన నయా హిరణ్యాక్షుడికి

నీ మూడో నేత్రంతో మాడి మసిచేసావు!

పావురాల గుట్టకు మా పడి పడి దండాలు..

నీకు మా పొర్లు దండాలు తల్లి.